Cảnh xưa còn đợi người về

Thương thân phiêu dạt mười năm nhỉ
Lòng nhớ quê xa chẳng lặng ngừng
Hồn mộng tìm về bao lối cũ
Mộ người xưa đứng khóc rưng rưng
Bạch đàn thuở trước đâu còn nữa
Nuối tiếc thương ôi cảnh núi rừng
Thôi hẹn xuân nào ta trở lại
Tình son tô thắm núi non từng.

Trí Như cảm tác khi đọc
‘Quy Côn-sơn chu trung tác’ của Nguyễn Trãi
(‘Về Côn-sơn ngồi ở trong thuyền làm ra’ do Trúc Khê dịch).
UNC lab, tháng Sáu, 2016

Mùa hoa nở trong lòng

Những cây hoa anh đào rạo rực nở khi mùa xuân đến. Nhưng rồi cũng rụng tàn thật nhanh theo những cơn gió. Lòng ta háo hức khi cây hoa anh đào ngoài song cửa chớm nụ. Nhưng rồi công việc và những dòng suy tư đã cuốn nỗi mong chờ mùa xuân âm thầm trôi đi mà ta nào hay. Đến khi chợt nhớ lại thì hoa đã tàn. Nhưng lòng ta không hối tiếc, vì có đoá hoa nào đang nở trong lòng ta một cách không vội vàng, không phai tàn.

Hôm lập xuân, trời thật đẹp. Những cơn gió man mác nỗi suy tư trong lòng về cuộc sống, về công việc, về tương lai, và về những nỗi nhớ. Có hôm, mình nhìn ra ngoài cửa sổ, cây hoa anh đào đã nở hồng tự bao giờ. Mình biết, nơi núi rừng xa kia, những mùa hoa cũng đang bắt đầu. Và những chuyến viễn du lại rộn ràng trong lòng.

Bài báo mình đang làm cũng có nhiều thú vị. Đôi khi mình áp lực, mệt mỏi, và lo lắng. Nhưng hơn hết vẫn là những điều thú vị về kiến thức, về khả năng của bản thân mà mình nhận ra qua tiến trình của bài báo. Nó xua tan đi những tự thị về sự yếu đuối và kém hèn. ‘Cười với nắng một ngày sao chóng thế/ nay mùa đông mai mùa hạ buồn chăng?’ Rồi một hôm, mình nhìn ra cửa sổ, cây hoa anh đào hồng đã tàn, cây hoa anh đào trắng đang mong manh trong nắng buổi sớm. Nhưng ta có buồn chăng. Không, ta chẳng lấy gì làm nuối tiếc. Những suy tưởng và những khám phá trong lòng cũng làm ta hạnh phúc như khi đứng ngắm vẻ đẹp của hoa anh đào ánh lên dưới nắng mai.

Núi rừng Kê Long vẫn còn hoang vu và trầm mặc. Ta tưởng mùa xuân ở đây đã tàn như cây hoa anh đào bên ngoài cửa sổ nơi ta rồi chứ. Nhưng không, những cơn gió núi nói với ta rằng mùa xuân ở đây bây giờ mới đến. Hôm sau ta ghé lại, cả chân núi thơ mộng một màu hồng của hoa. Những cơn gió lác đác rải từng cánh hoa lên mái chùa Đông Hạc. Trong cảnh chùa tháp, nắng bỗng mềm hơn trên những cánh hoa rơi, gợi lòng viễn khách hoài niệm về một thời du thủ thuở nào. Nhưng những bước chân đi là thực tại. Ta so thực tại với quá khứ để hạnh phúc thêm với những gì ta đang được ban tặng.

Bước ra khỏi cánh cổng của chốn Thanh tịnh, hàng hoa anh đào vẫn còn trải dài đến khuất tầm mắt. Du khách chen chúc nhau dưới tán hoa, bên chén rượu, hay hoà theo điệu nhạc say sưa của một mùa lễ hội. Ta nghĩ, có lẽ hoa cũng buồn lòng vì nét thanh tao của nó đang bị lấn át bởi sự náo nhiệt của mùa lễ hội. Nhưng hoa vẫn là hoa, vẫn điềm nhiên phụng sự giữa đất trời.

Ta rời núi, ta tạm biệt một mùa hoa, nhưng những câu hỏi về cuộc sống vẫn còn đang bỏ ngỏ, vẫn còn đang chờ chính ta trả lời. Hoa có vội vàng nở và tàn chăng? Có lẽ không, vì nó biết khi đất trời vào mùa nó lại biểu hiện. Chỉ vì ta thấy thời gian đang trôi đi và những mộng ước đang chờ để đạt được nên ta ngỡ hoa đang vội vàng. Nếu ta cũng điềm nhiên và nhiệt thành như đoá hoa kia, thì có lẽ ta cũng sẽ bình an mà hưởng thụ cả những hạnh phúc và khổ đau của cuộc sống này.

Rừng Kê Long, mùa Xuân, 2016

Nếu người ở lại

Người bỏ con đi,
một ngày mùa hạ
người đem theo cả,
những ánh mặt trời,
những cánh chim bay,
trong khung trời cũ,
người bỏ con đi.

Người còn nhớ không,
những ngày thơ mới
trái tim còn đập,
những nhịp tươi vui;
người còn nhớ không,
những ngày nhỏ dại
đêm dài ngồi ngắm,
những mảnh trăng rơi;
người đã ra đi.

Nhưng… nếu người ở lại
dù chỉ một ngày thôi
ngày ấy của ta đây
đẹp hơn bao giờ hết;
ta đi dưới cơn mưa
hay trong con nắng sớm,
ngồi dưới bóng cây xưa
nghe gió rụng xuống đời;
rồi người đi, con chịu,
chút thương yêu gửi lại
cũng đủ ấm lòng con,
người đã thật đi rồi.

Người phải đi, con biết!
nhưng cuộc sống người ơi
chẳng còn gì nữa rồi;
căn phòng nay trống quá
trống cả nỗi hoài mong
như ngày xưa con tưởng
ánh mắt ai vô vọng
trông đêm chờ con về;
con ước làm chiếc bóng
bên bóng người đêm ấy
có lẽ đêm thôi lạnh
và người chẳng ra đi;
người đã thật đi rồi,
người đã thật đi rồi.

Trí Như cảm tác từ bài ‘If you go a way’ do Dusty Springfield hát.
Jochiwon, tháng Ba, 2016

The Children (I Never Had)

mẹ sẽ mãi không bao giờ là mẹ
dẫu đợi chờ mòn mỏi suốt tháng năm

có lần
trong ánh mắt
đứa bé gặp tình cờ
mẹ thoáng thấy con

ngày tháng cứ trôi
mẹ còn hy vọng mãi

nhưng con ơi! xin con tha thứ!
cơ thể này mẹ chẳng thể cưu mang

mẹ đã khóc
từng đêm
con biết
khi giọt máu đào
rơi xuống
hóa hư vô.

Trí Như cảm tác


The Children (I Never Had)

I was not called to be a mother
all the years I might have been.

now there is him
and in his eyes I see them,
the children I never had.

calendars turn
a battle of wills

forgive me, love
my body has won.

so quietly
we grieve
the babies I bleed.

__Kerry Payne Stailey